Nooit af

In de top tien van managementboek.nl staan dat lukt niet zo heel veel boeken. Een goede maand nadat ‘Nooit af‘ van de drukker kwam staat dit nieuwe boek van Erwin Witteveen en Martijn Aslander deze top tien van must-read boeken in. Ik begrijp wel waarom! En nog leuker: jij kunt het boek gaan ervaren. Ik geef 1 exemplaar van ‘Nooit Af’ weg*.

Alles werkt anders

Dat onze samenleving in hoog tempo tot in de haarvaten is veranderd door nieuwe technologieën, andere vormen van samenwerken en verdienmodellen is iedereen wel duidelijk. Wát de impact er precies van is en wát we er mee moeten of kunnen als burger, politicus, bedrijf of organisatie is veel onduidelijker. In Nooit af schetsen Aslander en Witteveen – ze noemen zichzelf duiders van de netwerksamenleving – op overtuigende wijze hoe de traditionele manier van oplossingen verzinnen in ieder geval niet meer werkt. We hebben helemaal geen tijd meer voor langdurende oplossingen. Voor trajecten die jaren duren. Tegen de tijd dat je oplossing is gepresenteerd is het probleem al lang weer ingrijpend veranderd.

Nooit af (Martijn Aslander en Erwin Witteveen) | digitalants.nl

Wetten wringen

Ik had er nog nooit bij stilgestaan dat het Burgerlijk Wetboek al weer uit 1838 stamt vol wettelijke regels die bepalen hoe wij met elkaar omgaan. Een boek vol wetten nog voordat auto’s en vliegtuigen waren uitgevonden en elektriciteit een alomtegenwoordige rol ging spelen. Toen in 1947 werd besloten deze wetten uit voorbijgegane tijden aangepast moesten worden, duurde het nog tot 1992 (45 jaar!) dat het Nieuwe Burgerlijke Wetboek van kracht. Internet bestond grotendeels alleen nog maar binnenskamers bij een aantal militaire en educatieve organisaties. De afgelopen vijfentwintig jaar is de wereld technologisch veel harder veranderd dan de honderd jaar die het eerste Wetboek meeging. Met als gevolg dat onze huidige wetten en regelgeving nu al op zoveel fronten wringen en niet aansluiten op de maatschappij van vandaag. En deze keer hebben we geen 45 jaar om de boel te moderniseren en aan te passen.

Eng!

Als je ‘Nooit af’ begint te lezen dan slaat de schrik je om het hart als je leest welke beelden de auteurs schetsen. Niet aflatende regeldwang in het onderwijs, perfide structuren en systemen veel bedrijven en organisaties, statistiekmanipulaties, terroristen die niet met bommen en geweren in vliegtuigen stappen, maar die lachend gewapend met wapens op usb-sticks en ‘in the cloud’ door de bewaking lopen. Gelukkig illustreren de auteurs hun situatieschetsen ook met veel inhoudelijke positieve praktijkvoorbeelden en cases. En nog belangrijker dan dat: Aslander en Witteveen geven ook hoop over Nederland als zwermland en de Nieuwe renaissance . Hoewel ze niet altijd met pasklare antwoorden komen – dat *kan* nou juist ook niet bij de werkwijze die zij beschrijven – schetsen ze niet slechts een afschrikwekkend beeld van de maatschappij die op alle vlakken is veranderd. Ze besteden wel ruim aandacht aan positieve voorbeelden. Zo kan het ook. En kijk er eens op deze manier naar.

Nooit af Martijn Aslander Erwin Witteveen | digitalants.nlVan struisvogel naar permanent beta

Maar uiteindelijk is ‘Nooit af’ haast als een wijze oom of tante die op vriendelijke doch dwingende wijze tegen je zegt “zie je nou wel? Die samenleving van ons werkt niet meer zoals we dachten dat het goed was”. “Kijk eens hier: dit loopt spaak”. Nooit af heeft wel wat weg van een filmpje op Youtube met enge beelden: eerst wil je het misschien liever niet zien. Maar het is tegelijkertijd iets wat je niet meer kunt “ont-zien” als je het eenmaal in de gaten hebt. De oplossingen die we altijd bedachten, de manier van werken zoals we altijd hebben gedaan, het lukt niet meer. Binnen het huidige politieke denkkader is geen ruimte voor snelle en pragmatische oplossingen. Ze zijn nog steeds op zoek naar definitieve antwoorden. Aslander en Witteveen laten zien dat de definitieve oplossing maar een illusie is. Alles is tijdelijk.

Hoop en inspiratie

Soms grijpt ‘Nooit Af’ je echt bij de keel. Gelukkig  blijft het een hoopvol boek vol met inspiratie en …..  Met het loslaten van vertrouwde beslis-, verdien- en oplossingsmodellen komen ook de mooie, oplossingen die op een nieuwe manier tot stand komen. waar we langzaam weer echt gaan staan achter de slogan ‘de maatschappij’ ben jij. Waar niet langer de ‘one size fits all’-regels van de overheid plaatsmaken voor onze eigen haute couture die eenieder van ons veel beter past. Waar niet langer het kapitalistische verdienmodel de basis van ons waardesysteem is maar waar we onze waarden weer als uitgangspunt nemen en de wereld een beetje mooier, niet rijker maken.

Uitgebreide hoofdstukken beschrijven de veranderingen in grote maatschappelijke gebieden: ‘Corporate life (veel grote organisaties gaan verdwijnen)’, ‘De onvermijdelijke onderwijsrevolutie’, ‘De onvermijdelijke zorgevolutie’, ‘Banken, beurzen en geld (op weg naar nieuwe paradigma’s)’. Ieder hoofdstuk boordevol hoopgevende voorbeeld van zo kan het ook. Over Moocs en leraren die geen leraren zijn maar lesgeven viainternet of tv. Over tieners die uitvindingen doen waar wetenschappers nog niet aan toegekomen zijn, over Quantified Self en Quantified Everything en natuurlijk Buurtzorg. Of Bitcoin, blockchain, demonetarisatie en inflatie in tijden van overvloed.

Nederland zwermland

Duizelt je het al? Meer dan de helft van de lezers blijkt non-fictieboeken niet tot het einde door te lezen: ook dat is Nooit Af. Veiligheidshalve hebben de auteurs de conclusie van ‘Nooit Af’ al in het derde hoofdstuk beschreven. Ik raad je aan deze keer dit boek wél tot het einde door te lezen. Juist omdat in het laatste hoofdstuk ‘Nederland Zwermland’ ‘Nooit Af’ een positieve afsluiting krijgen. Onze huidige tijd wordt hier hoopvol beschreven als een Nieuwe renaissance. “het tijdperk van nu is een tijdperk waarin twee belangrijke stromingen zijn begonnen te convergeren. De informatiesamenleving en de netwerksamenleving. De belangrijkste technologische aanjager is de combinatie van computers (informatie) en internet (netwerk). Wat drukpers + papier betekenden voor de vorige Renaissance, zijn computers en internet voor de nieuwe Renaissance. ”

Jij ook een exemplaar?

Ik raad iedereen die de netwerksamenleving wil begrijpen aan ‘Nooit Af‘ te gaan lezen. Want of je de verfrissende, eerlijke blik van Aslander en Witteveen nu wel of niet ter harte neemt, soms is het goed om eens door elkaar geschud te worden. De boel even op de grondvesten te laten schudden. En ook om toch ook de hoop te houden dat wij – ja jij en ik – die maatschappij zijn. En nu – meer dan ooit – de middelen in ons bezit hebben om die maatschappij vorm te geven zoals ons dat het beste lijkt.

Durf jij die uitdaging aan? Ik geef gratis 1 exemplaar van ‘Nooit af’ weg als jij me bij het bericht op mijn Facebook-pagina laat weten wie – bekend of onbekend – het meeste baat zou hebben bij het lezen van ‘Nooit af’. Welke sector, bedrijf, politicus of organisatie zou het meeste kunnen leren van de lessen in ‘Nooit Af’ ? Of vertel me waarom jij het boek graag wilt hebben.  Je kunt reageren tot 5 februari 2016. Dan kies ik random een gelukkige winnaar naar wie ik het boek op zal sturen.  (Je maakt niet meer of minder kans als je mijn Facebook-pagina liket)

* Ik heb dit weggeef-exemplaar ontvangen van de uitgever. Ik had de recensie echter geschreven nadat ik zelf het boek al had aangeschaft.  De weggeefactie is inmiddels afgelopen. Klaartje Vreeken is de gelukkige winnaar geworden.